VIÊM PHỔI

Viêm phổi là gì?

Viêm phổi là một trong những nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất trên toàn thế giới và ở Singapore, chiếm khoảng 20% số ca tử vong ở Singapore¹. Viêm phổi là chứng bệnh nhiễm trùng cấp tính ở đường hô hấp, thường gặp nhất ở trẻ nhỏ và người già². Bệnh có thể tiến triển từ nhẹ đến nặng và có thể xảy ra ở một hoặc cả hai lá phổi.

Để hiểu rõ hơn về cơ chế của viêm phổi, trước tiên chúng ta phải hiểu cách thức quá trình thở diễn ra. Khi bạn thở, không khí đi vào qua mũi hoặc miệng. Sau đó, không khí đi xuống cổ họng và cuối cùng đến phổi của bạn. Bên trong phổi của bạn là những đường dẫn khí nhỏ được gọi là các tiểu phế quản và phế nang. Khi không khí đến phế nang, nó được chuyển vào máu của bạn và sau đó phân phối khắp cơ thể. Tuy nhiên, khi ai đó bị viêm phổi, quá trình phức tạp này sẽ bị gián đoạn. Khi viêm phổi xảy ra, các phế nang hoặc túi khí sẽ bị chứa đầy dịch hoặc mủ, khiến việc thở trở nên khó khăn.

Viêm phổi có thể được phân loại thành 4 loại, bao gồm³:

• Viêm phổi bệnh viện (HAP): viêm phổi do vi khuẩn có thể mắc phải trong khi đến bệnh viện thăm khám hoặc nằm viện. Loại viêm phổi này thường nghiêm trọng hơn vì vi khuẩn có thể là loại kháng thuốc.
• Viêm phổi cộng đồng (CAP): viêm phổi mắc phải từ môi trường bên ngoài bệnh viện.
• Viêm phổi do máy thở (VAP): viêm phổi mắc phải bởi những người sử dụng máy thở.
• Viêm phổi do hít: mắc phải do hít vi khuẩn gây viêm phổi vào phổi từ thức ăn, đồ uống, chất nôn hoặc nước bọt.

Những nguyên nhân nào dẫn đến viêm phổi?

Ngoài những cách thức và môi trường khác nhau có thể tạo điều kiện phát triển bệnh viêm phổi, có một số nguyên nhân gây viêm phổi như sau⁴:

• Vi khuẩn: streptococcus pneumoniae (phổ biến nhất), mycoplasma pneumoniae (gây ra một dạng viêm phổi nhẹ được gọi là viêm phổi đi bộ), chlamydia pneumoniae và Legionella pneumoniae⁵.
• Virus: bất kỳ loại vi rút nào gây nhiễm trùng đường hô hấp đều có thể gây viêm phổi (ví dụ như virus cúm, rhinovirus, COVID-19)⁶.
• Nấm: nguyên nhân gây viêm phổi ít phổ biến nhất, các bào tử nấm hoặc mốc có thể trở thành dạng khí và gây viêm phổi⁷.
• Những nguyên nhân gây viêm phổi này có thể xảy ra ở nhiều môi trường khác nhau, nhưng viêm phổi do vi khuẩn mắc phải ở bệnh viện và do máy thở vô cùng đáng lo ngại vì chúng thường kháng thuốc kháng sinh, khiến chúng khó bị loại bỏ và gây ra tỷ lệ tử vong đáng kể ở bệnh viện hoặc nhà dưỡng lão⁸.

Các triệu chứng phổ biến của viêm phổi là gì?

Các triệu chứng của viêm phổi có thể từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và tình trạng sức khỏe của bạn. Các triệu chứng bao gồm:

• Ho, có thể có đờm hoặc không có đờm
• Sốt
• Đổ mồ hôi hoặc ớn lạnh
• Chán ăn
• Buồn nôn hoặc nôn mửa
• Đau đầu
• Đau ngực, nặng hơn khi bạn ho hoặc thở
• Khó thở
• Hôn mê hoặc mệt mỏi

Viêm Phổi có đau đớn không?

Có, viêm phổi có thể gây ra các cơn đau ngực nặng dần lên khi bạn thở hoặc ho.

Những ai có nguy cơ mắc Viêm Phổi ở Singapore?

Những người có các yếu tố sau sẽ có nguy cơ mắc viêm phổi cao hơn:

• Trẻ nhỏ: từ sơ sinh đến 2 tuổi.
• Người già: từ 65 tuổi trở lên.
• Hệ thống miễn dịch suy yếu: phụ nữ mang thai, người nhiễm HIV, người đang điều trị ung thư.
• Bệnh lý y tế mạn tính: giãn phế quản, hen suyễn, xơ nang, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), suy tim, bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh thận, bệnh gan, tiểu đường không kiểm soát, xơ phổi, bệnh sarcoidosis, v.v.
• Nằm viện: những người nằm viện có nguy cơ mắc viêm phổi bệnh viện cao.
• Người hút thuốc: hút thuốc gây tổn thương phổi khiến bạn dễ bị viêm phổi hơn.

Viêm Phổi được chẩn đoán như thế nào ở Singapore?

Sau khi thăm khám bác sĩ, viêm phổi có thể được chẩn đoán bằng các xét nghiệm sau:

• X-quang: ngực của bạn sẽ được chụp X-quang và sau đó, bác sĩ chuyên khoa hô hấp của bạn sẽ có thể xác định bất kỳ khu vực viêm nhiễm nào.
• Xét nghiệm đờm: đờm của bạn sẽ được xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây viêm, dù là do vi khuẩn, vi rút hay nấm.
• Máy đo oxy xung: một cảm biến được đặt trên ngón tay của bạn để kiểm tra lượng oxy có trong máu.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT-scan): giống như chụp X-quang nhưng rõ ràng và chi tiết hơn, có thể nhìn thấy hình ảnh chính xác hơn về phổi của bạn để tìm dấu hiệu của viêm phổi.
• Nội soi phế quản: một ống dài, mỏng có gắn camera và đèn ở một đầu sẽ được đưa vào và nhẹ nhàng dẫn xuống cổ họng để vào phổi của bạn nhằm kiểm tra các dấu hiệu viêm phổi.
• Lấy mẫu dịch: nếu có dịch trong các khoảng trống xung quanh phổi của bạn, mẫu dịch có thể được lấy ra để xác định nguyên nhân gây nhiễm trùng.

Các tùy chọn điều trị Viêm Phổi ở Singapore là gì?

Phương pháp điều trị bạn nhận được sẽ phụ thuộc vào loại viêm phổi bạn mắc phải, mức độ nghiêm trọng của bệnh và tình trạng sức khỏe của bạn. Các lựa chọn điều trị bao gồm:

• Thuốc: kháng sinh dành cho nhiễm trùng do vi khuẩn, thuốc kháng vi rút dành cho nhiễm trùng do vi rút và thuốc kháng nấm dành cho nhiễm trùng do nấm.
• Liệu pháp oxy: giúp duy trì mức oxy ổn định trong máu của bạn.
• Liệu pháp hô hấp: đưa thuốc trực tiếp đến phổi của bạn hoặc áp dụng các bài tập thở để tối ưu hóa việc cung cấp oxy.

Các câu hỏi thường gặp

Các nguồn tham khảo

1. Health Hub. (2022, September 22). Principal Causes of Death. Retrieved from Health Hub: https://www.healthhub.sg/a-z/health-statistics/4/principal-causes-of-death 
2. J H Reynolds, G. M. (2010). Pneumonia in the immunocompetent patient. The Britisih Journal of Radiology, 998-1009.
3. Normandin, B. (2021, November 10). Everything You Need to Know About Pneumonia. Retrieved from healthline: https://www.healthline.com/health/pneumonia 
4. Cleveland Clinic Medical Professional. (2020, June 15). Pneumonia. Retrieved from Cleveland Clinic: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4471-pneumonia 
5. R D Meyer, R. G. (1992). Community-acquired pneumonia. Journal of Hospital Infection.
6. Olli Ruuskanen, E. L. (2011). Viral pneumonia. Lancet, 1264-1275.
7. Davies, S. F. (1994). Fungal pneumonia. The Medical Clinics of North America, 1049-1065
8. Anita Rae Modi, C. S. (2020). Hospital-acquired and ventilator-associated pneumonia: Diagnosis, management, and prevention. Cleveland Clinic Journal of Medicine, 633-639.