HO MÃN TÍNH

Ho Mãn Tính là gì?

Ho là điều tất cả chúng ta thỉnh thoảng làm khi có cảm giác ngứa họng hay chỉ là một thói quen ho để hắng giọng. Ho là một phản xạ tự nhiên của cơ thể để giúp loại bỏ chất nhầy và các hạt lạ ra khỏi đường hô hấp. Ho thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên của các chứng bệnh như cảm lạnh thông thường, cúm hoặc COVID-19. Nhưng nếu ho kéo dài hơn một hoặc hai tuần, bạn có thể bắt đầu trở nên lo lắng. Chứng ho mãn tính có thể cho thấy bệnh đường hô hấp nhẹ của bạn đã tiến triển thành thứ gì đó nghiêm trọng hơn một chút như viêm phế quản hoặc có thể bạn đã phát triển một loại dị ứng mới.

Khi các cơn ho của bạn kéo dài hơn vài tuần, đó là lúc khả năng cao bạn bị ho mãn tính hoặc kéo dài. Người lớn bị ho kéo dài hơn 8 tuần và trẻ em bị ho kéo dài hơn 4 tuần, thường được chẩn đoán là ho mãn tính¹. Đây là một tình trạng rất phổ biến và là một trong những lý do phổ biến nhất để bệnh nhân tìm đến các bác sĩ chuyên khoa hô hấp². Ước tính có khoảng 2-18% dân số thế giới bị ho lâu ngày hoặc ho mãn tính³ và chúng có thể gây khó chịu ở mức độ nhẹ cho đến ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Các nguyên nhân phổ biến của ho mãn tính là gì?

Có nhiều nguyên nhân gây ho mãn tính, từ nhẹ đến nặng, chúng có thể do một hoặc nhiều yếu tố kết hợp gây ra.

Các nguyên nhân phổ biến của ho mãn tính:

• Hút thuốc: những người hút thuốc lâu năm thường bị ho mãn tính⁴.
• Hen suyễn: một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ho mãn tính⁵.
• Chảy nước mũi sau: một nguyên nhân phổ biến khác thường được gọi là hội chứng ho đường thở trên, xảy ra khi chất nhầy chảy xuống phía sau cổ họng, khiến cổ họng bị kích thích và gây ho^4,5.
• Trào ngược dạ dày thực quản: nguyên nhân phổ biến thứ ba, xảy ra khi axit dạ dày chảy ngược lên cổ họng, gây kích ứng cổ họng và ho mãn tính^4,5.
• Nhiễm trùng: viêm phổi và viêm phế quản, tình trạng viêm phổi dài ngày^4,5.
• Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD): tình trạng viêm phổi mãn tính gây tắc nghẽn đường thở^4,5.
• Thuốc huyết áp: thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE) được biết là gây ho mãn tính ở một số người⁵.

Các nguyên nhân ít phổ biến hơn của ho mãn tính:

• Giãn phế quản: thành đường thở bị tổn thương dẫn đến viêm và dày lên^4,5.
• Xơ nang: dịch nhầy dư thừa trong phổi và đường thở⁶ (Mayo Clinic Staff, 2019).
• Viêm tiểu phế quản: viêm các tiểu phế quản⁶.
• Ung thư phổi: sự phát triển bất thường của tế bào trong phế quản, tiểu phế quản hoặc phế nang⁶.
• Bệnh Sarcoidosis (u hạt): một loại bệnh gây ra các khối tế bào viêm hình thành ở nhiều cơ quan như phổi và hạch bạch huyết⁶.
• Xơ phổi vô căn: sẹo phổi không rõ nguyên nhân⁶.

Các triệu chứng của Ho Mãn Tính là gì?

Một triệu chứng rõ ràng của ho mãn tính chính là ho. Tuy nhiên, có một số triệu chứng bổ sung khác có thể kèm theo ho mãn tính, bao gồm:

• Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi
• Ợ nóng hoặc trào ngược axit với vị chua trong miệng
• Đau họng
• Thường xuyên hắng giọng
• Khàn giọng
• Khó thở và thở khò khè
• Cảm giác có chất lỏng chảy xuống phía sau cổ họng
• Đau đầu
• Khó chịu ở ngực
• Đổ mồ hôi ban đêm
• Ho ra máu

Ho Mãn Tính có đau không?

Trong hầu hết các trường hợp, ho mãn tính không đau. Tuy nhiên, một số người bị ho mãn tính có thể bị đau ngực do gắng sức khi ho.

Đối tượng nào có nguy cơ bị ho mãn tính ở Singapore?

Giống như tất cả các bệnh về đường hô hấp, yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ho mãn tính chính là thói quen hút thuốc lá. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm:

• Tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động và hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc COPD cũng như các bệnh khác về đường hô hấp có thể dẫn đến ho mãn tính.
• Hệ thống miễn dịch suy yếu dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng cao hơn, bao gồm cả nhiễm trùng đường hô hấp, có thể dẫn đến ho mãn tính.

Ho Mãn Tính được chẩn đoán như thế nào ở Singapore?

Nếu bác sĩ chuyên khoa hô hấp nghi ngờ bạn bị ho mãn tính sau khi nghiên cứu bệnh sử và khám sức khỏe cho bạn, các xét nghiệm chẩn đoán sau có thể được thực hiện:

• X-quang: chụp X-quang ngực có thể kiểm tra ung thư phổi và chụp X-quang cổ họng có thể kiểm tra bất kỳ nhiễm trùng xoang nào gần đây.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT-scan): giống như chụp X-quang nhưng với hình ảnh chi tiết hơn, cũng có thể được sử dụng để kiểm tra các dấu hiệu của ung thư phổi hoặc nhiễm trùng.
• Xét nghiệm chức năng phổi: đo hô hấp kế hoặc lưu lượng đỉnh có thể được sử dụng để kiểm tra mức độ hoạt động của phổi.
• Xét nghiệm đờm: chất nhầy từ sâu trong phổi sẽ được xét nghiệm để tìm ra các dấu hiệu nhiễm trùng như lao.
• Nội soi phế quản: một ống dài, mỏng có gắn đèn và camera ở một đầu sẽ được đưa vào cổ họng và nhẹ nhàng luồn xuống phổi.
• Nội soi mũi: một ống dài, mỏng có gắn đèn và camera ở một đầu sẽ được đưa vào mũi để kiểm tra đường mũi và xoang.

Các lựa chọn điều trị Ho Mãn Tính ở Singapore là gì?

Việc điều trị ho mãn tính phụ thuộc vào nguyên nhân cơ bản. Các lựa chọn điều trị bao gồm:

• Bỏ thuốc lá
• Chuyển đổi thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE)
• Thuốc: thuốc kháng histamine, thuốc thông mũi, corticosteroid để điều trị dị ứng và chảy nước mũi sau.
• Thuốc hen suyễn: thuốc giãn phế quản và corticosteroid làm giảm viêm và mở rộng đường thở.
• Thuốc kháng sinh: để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn có thể gây ho mãn tính.
• Thuốc kháng axit: để điều trị trào ngược axit.

Các câu hỏi thường gặp

Các nguồn tham khảo

1. Miles Weinberger, M. H. (2020). Diagnosis and management of chronic cough: similarities and differences between children and adults. F1000 Research.
2. Vijo Poulose, P. Y. (2016). Approaching chronic cough. Singapore Medical Journal, 60-63.
3. Alyn Morice, P. D. (2021). Chronic cough: new insights and future prospects. European Respiratory Review.
4. Kian Fan Chung, I. D. (2008). Prevalence, pathogenesis, and causes of chronic cough. Lancet, 1364-1374.
5. Weinberger, S. E. (2022, October 19). Patient education: Chronic cough in adults (Beyond the Basics). Retrieved from UpToDate: https://www.uptodate.com/contents/chronic-cough-in-adults-beyond-the-basics
6. Mayo Clinic Staff. (2019, July 9). Chronic cough. Retrieved from Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/symptoms-causes/syc-20351575