HO RA MÁU

Ho ra máu (Hemoptysis) là gì?

Ho ra máu là việc ho ra máu hoặc chất nhầy có lẫn máu từ đường hô hấp dưới, cụ thể là cổ họng và phổi¹. Nó không phải là một bệnh mà là dấu hiệu của bệnh ở đường hô hấp. Đây là một tình trạng đáng báo động và có thể do khá nhiều bệnh về đường hô hấp gây ra. Lượng máu ho ra có thể dao động từ vệt trong chất nhầy với lượng ít hơn một thìa cà phê đến 600ml. Ho ra máu có thể được phân loại thành hai loại dựa trên lượng máu được tống ra trong vòng 24 giờ, đó là¹:

• Ho ra máu ồ ạt: còn được gọi là ho ra máu đe dọa tính mạng, lượng máu ho ra dao động từ 100-600ml.
• Ho ra máu không ồ ạt: còn được gọi là ho ra máu bán ồ ạt hoặc vừa phải, lượng máu ho ra dao động từ 20-200ml.

Màu của máu có thể từ đỏ tươi và có bọt đến nâu sẫm với độ đặc như cà phê xay.

Các nguyên nhân gây ho ra máu (Hemoptysis) là gì?

Các nguyên nhân của ho ra máu có thể xuất hiện trong phạm vi từ nhẹ đến nguy hiểm tới tính mạng, những nguyên nhân này bao gồm²:

• Giãn phế quản: nguyên nhân phổ biến nhất của ho ra máu, thành khí quản bị tổn thương dẫn đến viêm và làm dày đường thở.
• Viêm phổi: nhiễm trùng cấp tính đường hô hấp khiến các túi phế nang chứa đầy dịch hoặc mủ, gây khó thở.
• Viêm phế quản: nhiễm trùng phế quản dẫn đến viêm đường thở.
• Lao: một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất thế giới, thường kèm theo ho ra máu.
• Xơ nang: dư thừa chất nhầy trong phổi và đường thở.
• Viêm mạch: viêm mạch máu.
• Biến chứng của lupus: lupus là một bệnh tự miễn dịch.
• Suy tim sung huyết: tình trạng mãn tính trở nên tồi tệ hơn theo thời gian.
• Thuyên tắc phổi: cục máu đông trong phổi.
• Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD): các bộ phận của đường hô hấp bị tổn thương, do đó ngăn cản hoặc hạn chế quá trình thở tự nhiên.
• Ung thư phổi: sự phát triển tế bào bất thường ở phế quản, tiểu phế quản hoặc phế nang.

Các triệu chứng phổ biến của Ho Ra Máu (Hemoptysis) ở Singapore là gì?

Ho ra máu bản thân nó là một triệu chứng. Nếu các vấn đề khác xảy ra cùng với chứng ho ra máu, thì chúng sẽ là triệu chứng của nguyên nhân chính gây ho ra máu.

Máu khi ho ra có thể xuất hiện những biểu hiện khác nhau như:

• Lẫn với chất nhầy: thường liên quan đến bệnh lao, giãn phế quản, xơ nang.
• Màu hồng và có bọt: thường liên quan đến phù phổi cấp.
• Máu nguyên chất: liên quan đến bệnh lao hoặc vỡ mạch máu.

Hãy chú ý đến các đặc điểm ho ra máu vì điều này sẽ giúp ích cho việc chẩn đoán đúng tình trạng bệnh của bạn.

Ho ra máu có đau không?

Có thể, nếu nguyên nhân gốc rễ của ho ra máu gây đau. Cơn đau phổ biến nhất mà bệnh nhân có thể gặp phải là đau ngực.

Ai có nguy cơ bị ho ra máu (Hemoptysis) ở Singapore?

Dưới đây là một số yếu tố nguy cơ liên quan đến ho ra máu:

• Hút thuốc: yếu tố nguy cơ số một đối với tất cả các bệnh liên quan đến đường hô hấp.
• COPD: một bệnh mãn tính có thể gây tổn thương đáng kể cho đường hô hấp, làm tăng nguy cơ ho ra máu.
• Thuốc chống đông máu: thuốc ngăn ngừa cục máu đông, có thể dẫn đến chảy máu vì vết thương không thể lành lại bình thường.

Ho Ra Máu (Hemoptysis) được chẩn đoán như thế nào?

Nếu bác sĩ chuyên khoa hô hấp nghi ngờ bạn bị ho ra máu sau khi tìm hiểu tiền sử bệnh của bạn và tiến hành khám sức khỏe, các xét nghiệm chẩn đoán sau đây có thể được thực hiện để xác định nguyên nhân cơ bản gây ho ra máu:

• X-quang: chụp X-quang ngực có thể kiểm tra ung thư phổi, viêm phổi, giãn phế quản, viêm phế quản hoặc các bệnh lý phổi khác.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT-scan): giống như chụp X-quang nhưng có hình ảnh chi tiết hơn, cũng có thể được sử dụng để kiểm tra các dấu hiệu của nhiều bệnh lý phổi khác nhau.
• Nội soi phế quản: một ống dài, mỏng có gắn đèn và camera ở một đầu sẽ được đưa vào cổ họng của bạn và nhẹ nhàng hướng xuống phổi.
• Xét nghiệm máu: kiểm tra công thức máu toàn bộ để đo lượng tế bào hồng cầu và bạch cầu trong cơ thể của bạn, cùng với tiểu cầu (giúp đông máu).
• Xét nghiệm đông máu: kiểm tra xem máu của bạn đông tốt như thế nào.
• Phân tích khí máu động mạch: kiểm tra nồng độ oxy và carbon dioxide trong máu của bạn, đây là mối quan hệ trực tiếp với mức độ hoạt động của phổi.
• Đo độ bão hòa oxy của mạch: cảm biến được đặt trên ngón tay của bạn để kiểm tra nồng độ oxy trong máu.
• Xét nghiệm chức năng thận hoặc phân tích nước tiểu: kiểm tra các rối loạn tự miễn dịch có thể ảnh hưởng đến thận và phổi của bạn.

Các lựa chọn điều trị ho ra máu (Hemoptysis) ở Singapore là gì?

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân căn bản gây ho và lượng máu mất đi. Nếu nguyên nhân này là nhẹ, thì việc theo dõi hoặc uống một liều kháng sinh là đủ. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân nghiêm trọng hơn nhiều, thì các lựa chọn điều trị có thể bao gồm:

• Phẫu thuật
• Nội soi phế quản
• Steroid
• Thuyên tắc mạch máu
• Hóa trị liệu

Các câu hỏi thường gặp

Các nguồn tham khảo

1. John Scott Earwood, T. D. (2015). Hemoptysis: evaluation and management. American Family Physician, 243-249.
2. Cleveland Clinic Medical Professional. (2020, October 10). Coughing Up Blood. Retrieved from Cleveland Clinic: https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/17696-coughing-up-blood