Bệnh lao (TB) là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất thế giới, chỉ đứng sau COVID-191. Nếu không được điều trị, nó có thể gây tử vong. TB là bệnh đặc hiệu ở Singapore, với khoảng 30% người già bị nhiễm TB tiềm ẩn2. Nó thường ảnh hưởng đến phổi (TB phổi) nhưng có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể (TB ngoài phổi), chẳng hạn như não, thận và cột sống.
Có hai loại nhiễm trùng TB3:
TB tiềm ẩn: còn được gọi là TB không hoạt động, những người có TB tiềm ẩn sẽ không có bất kỳ triệu chứng nào và họ sẽ không lây nhiễm; điều này có nghĩa là họ sẽ không lây TB cho người khác. Hầu hết những người bị TB tiềm ẩn có thể sống cả đời mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, nếu hệ thống miễn dịch suy yếu, TB tiềm ẩn có thể phát triển thành TB hoạt động.
TB hoạt động: còn được gọi là bệnh TB, những người bị TB hoạt động có các triệu chứng và có khả năng lây nhiễm; điều này có nghĩa là họ có thể lây TB cho người khác. Họ sẽ vẫn có khả năng lây nhiễm trong khoảng 2 tuần sau khi bắt đầu điều trị.
Nguyên nhân gây bệnh lao (TB) là gì?
Bệnh lao do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Nó có thể lây lan từ những người bị nhiễm TB hoạt động qua các giọt bắn trong không khí được giải phóng khi người đó nói, ho, hắt hơi, cười hoặc hát. Mặc dù bệnh lao có khả năng lây nhiễm, nhưng nó không dễ lây lan, bạn sẽ phải dành nhiều thời gian với người bị nhiễm bệnh để thực sự mắc bệnh.
Các triệu chứng của bệnh lao (TB) là gì?
Những cá nhân bị TB tiềm ẩn sẽ không có bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, những người bị TB hoạt động có thể có một hoặc nhiều triệu chứng sau:
Ho kéo dài (hơn 2 tuần)
Đau ngực
Đờm có máu
Giảm cân không chủ ý
Mệt mỏi hoặc uể oải
Rét lạnh
Sốt
Đổ mồ hôi ban đêm
Bệnh Lao (TB) có đau đớn không?
Một số người mắc TB có thể gặp phải các cơn đau ngực.
Những ai có nguy cơ mắc bệnh lao (TB) ở Singapore?
Có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ phát triển TB hoạt động sau khi nhiễm bệnh, bao gồm4:
Các bệnh lý mãn tính: người mắc bệnh tiểu đường, bệnh thận giai đoạn cuối, ung thư
Suy dinh dưỡng: không có đủ chất dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống miễn dịch của bạn.
Sử dụng rượu bia hoặc thuốc lá kéo dài: những thứ này có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch của bạn, khiến bạn dễ mắc bệnh hơn.
Dương tính với HIV: những người bị nhiễm virus suy giảm miễn dịch (HIV) có xu hướng có hệ thống miễn dịch suy yếu, khiến họ dễ mắc bệnh lao hoạt động hơn.
Thuốc: một số loại thuốc hoạt động bằng cách ức chế hệ thống miễn dịch, do đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh lao hoạt động. Những loại thuốc này bao gồm các loại thuốc được sử dụng để điều trị lupus, ung thư, viêm khớp dạng thấp, bệnh vẩy nến, bệnh Crohn, v.v.
Vị trí địa lý: sống hoặc đi du lịch đến những khu vực (ví dụ: Singapore, Malaysia, Ấn Độ) nơi TB là bệnh đặc hiệu có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh của bạn.
Bệnh Lao (TB) được chẩn đoán như thế nào ở Singapore?
Nếu nghi ngờ mắc bệnh lao, dù là dạng tiềm ẩn hay hoạt động, các xét nghiệm chẩn đoán sau có thể được thực hiện:
Xét nghiệm da: còn được gọi là xét nghiệm da Mantoux tuberculin (TST), một dẫn xuất protein tinh khiết sẽ được tiêm dưới da cánh tay. Nếu có phản ứng khoảng 5mm trở lên sau một vài ngày, thì được coi là cho kết quả xét nghiệm da dương tính.
Xét nghiệm máu: còn được gọi là xét nghiệm giải phóng Interferon Gamma (IGRA), đo phản ứng của hệ thống miễn dịch của bạn với TB.
X-quang: chụp x-quang phổi để xác định các đốm trên phổi có thể là dấu hiệu của TB.
Xét nghiệm dịch: chất nhầy từ sâu bên trong phổi của bạn sẽ được lấy để xét nghiệm TB.
Chụp cắt lớp vi tính (CT-scan): giống như chụp x-quang nhưng hình ảnh phổi rõ ràng và chính xác hơn.
Nội soi phế quản: một ống dài, mỏng có gắn đèn và máy ảnh ở một đầu sẽ được đưa vào cổ họng của bạn và nhẹ nhàng dẫn xuống phổi của bạn.
Sinh thiết phổi: mẫu phổi của bạn sẽ được lấy và sinh thiết để tìm dấu hiệu nhiễm trùng.
Nếu bất kỳ xét nghiệm nào trong số các xét nghiệm trên cho kết quả dương tính, bác sĩ có thể đi đến kết luận nhiễm trùng do vi khuẩn Lao, sau đó việc điều trị cần được bắt đầu càng sớm càng tốt, ngay cả khi bạn không biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào (TB tiềm ẩn).
Các tùy chọn điều trị Bệnh Lao (TB) ở Singapore là gì?
Các lựa chọn điều trị sẽ phụ thuộc vào dạng nhiễm lao là tiềm ẩn hay hoạt động.
TB tiềm ẩn: hai loại thuốc kháng sinh, Rifampicin (RIF) và Isoniazid (INH) sẽ được sử dụng để ngăn ngừa TB tiềm ẩn tiến triển thành TB hoạt động. Chúng được kê đơn trong bốn tháng (đối với RIF) hoặc sáu tháng (đối với INH) và PHẢI hoàn thành đúng liệu trình5.
TB hoạt động: isoniazid, rifampicin, pyrazinamide và ethambutol hoặc streptomycin sẽ được sử dụng để tiêu diệt vi khuẩn TB. Chúng được kê đơn trong sáu đến chín tháng và PHẢI hoàn thành đúng liệu trình6.
Tất cả các thuốc kháng sinh được kê đơn PHẢI được dùng hết, ngay cả khi không có triệu chứng lao. Nếu không uống đủ kháng sinh, vi khuẩn TB có thể trở nên kháng thuốc, khiến chúng khó và gần như không thể tiêu diệt được.
Các câu hỏi thường gặp
Bệnh lao có lây không?
Có, bệnh lao có lây.
Bệnh lao có lây truyền qua đường tình dục không?
Không, bệnh lao không lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, nếu bạn dành thời gian tiếp cận đủ lâu với người nhiễm bệnh, bạn vẫn có thể bị nhiễm bệnh qua các giọt bắn trong không khí khi họ nói chuyện, cười, ho, hắt hơi hoặc hát.
Ministry of Health. (2022, March 24). Update on tuberculosis situation in Singapore. Retrieved from Ministry of Health Singapore: https://www.moh.gov.sg/news-highlights/details/update-on-tuberculosis-situation-in-singapore-2022
Claudia Carranza, S. P.-S.-M. (2020). Diagnosis for Latent Tuberculosis Infection: New Alternatives. Frontiers in Immunology.
Knut Lönnroth, E. J. (2009). Drivers of tuberculosis epidemics: the role of risk factors and social determinants. Social Science and Medicine, 2240-2246.
Clinic is approved by MOH to provide consultations via the Remote MOSD. However, patients who need any essential life saving measure should not seek to receive such measure by remote means.
