TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI

Tràn Dịch Màng Phổi là gì?

Khoang màng phổi là cơ quan cần thiết cho quá trình hô hấp, nó bao bọc riêng từng lá phổi và giữa khoảng trống của màng phổi và phổi có một lượng nhỏ chất lỏng bôi trơn. Điều này giúp phổi phình lên và xẹp xuống trong quá trình hô hấp. Tràn dịch màng phổi, cũng được gọi là ""ứ nước ở phổi"" tại Singapore, xảy ra khi có sự tích tụ quá mức chất lỏng giữa các màng phổi¹. Mặc dù chất lỏng giữa các màng phổi đóng vai trò quan trọng như một dạng bôi trơn, nhưng lượng chất lỏng quá mức có thể gây hại cho toàn bộ quá trình hô hấp.

Các nguyên nhân gây Tràn Dịch Màng Phổi là gì?

Tràn dịch màng phổi có thể do một số vấn đề y tế nghiêm trọng hoặc lành tính gây ra². Lượng chất lỏng dư thừa từ tràn dịch màng phổi có thể giàu protein (dạng exudative) hoặc nhiều nước hơn (dạng transudative). Chỉ cần biết rõ thành phần của dịch tràn màng phổi là sẽ xác định được nguyên nhân gây bệnh.

Các nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi dạng exudative bao gồm^2,3:

• Viêm phổi: khoảng 40-60% người mắc bệnh viêm phổi sẽ phát triển tràn dịch màng phổi⁴.
• Bệnh ác tính: chẳng hạn như ung thư, đặc biệt là ung thư phổi và ung thư vú.
• Nhiễm trùng: nhiễm trùng nấm, vi khuẩn hoặc vi rút.
• Bệnh tự miễn: chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp, lupus.
• Thuyên tắc phổi: nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi hàng đầu thứ⁵.
• Bệnh thận: khi thận không hoạt động bình thường, chất lỏng sẽ tích tụ và có thể rò rỉ vào các cơ quan khác như phổi.

Các nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi dạng transudative bao gồm²:

• Suy tim: nguyên nhân phổ biến nhất gây tràn dịch màng phổi⁶.
• Xơ gan: khi gan không hoạt động bình thường, chất lỏng sẽ tích tụ và có thể rò rỉ vào các cơ quan khác như phổi.
• Tràn dịch niệu màng phổi: sự hiện diện của nước tiểu trong khoang màng phổi.
• Suy giáp: đặc trưng bởi tình trạng giữ nước, cũng xảy ra trong khoang màng phổi dẫn đến tràn dịch màng phổi.
• Rò rỉ dịch não tủy: rò rỉ này có thể dẫn đến tích tụ dịch trong khoang màng phổi dẫn đến tràn dịch màng phổi.

Các triệu chứng phổ biến của Tràn Dịch Màng Phổi là gì?

Một số người không gặp bất kỳ triệu chứng nào với tràn dịch màng phổi, tình trạng này chỉ có thể được phát hiện qua chụp X-quang để chẩn đoán các bệnh lý liên quan khác như bệnh thận, ung thư hoặc suy tim sung huyết.

Các triệu chứng của tràn dịch màng phổi bao gồm³:

• Khó thở: còn được gọi là thở gấp, người bệnh có thể gặp khó khăn khi thở và cảm thấy khó lấy đủ lượng không khí cần thiết cho các hoạt động cơ bản. Do đó, người bệnh có thể bắt đầu thở nhanh hơn và mạnh hơn để bù đắp cho việc thiếu oxy này.
• Đau ngực: còn được gọi là đau màng phổi, là một trong những triệu chứng phổ biến nhất và thường rõ rệt hơn khi thở.
• Ho khan: do viêm hoặc chèn ép phổi.
• Rối loạn giấc ngủ: một số người bị tràn dịch màng phổi gặp khó khăn trong việc ngủ ngon.

Tràn Dịch Màng Phổi có đau đớn không?

Có, các cơn đau ngực là triệu chứng thường gặp nhất ở những cá nhân bị tràn dịch màng phổi.

Những ai có nguy cơ mắc Tràn Dịch Màng Phổi ở Singapore?

Một số người có nguy cơ mắc tràn dịch màng phổi cao hơn nếu họ có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào sau đây:

• Hút thuốc: hút thuốc làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh khác như ung thư phổi, đây là một trong những nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi.
• Uống rượu bia: rượu bia cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh khác như ung thư và xơ gan, có thể gây tràn dịch màng phổi.
• Mắc bệnh tự miễn: những người mắc bệnh tự miễn như lupus hoặc viêm khớp dạng thấp có nguy cơ cao hơn.
• Bệnh tim: suy tim sung huyết là nguyên nhân chính gây tràn dịch màng phổi.

Tràn Dịch Màng Phổi được chẩn đoán như thế nào ở Singapore?

Nếu nghi ngờ bị tràn dịch màng phổi, các xét nghiệm chẩn đoán sau sẽ được thực hiện:

• Chụp X-quang ngực: tràn dịch màng phổi sẽ có màu trắng trong khi các vùng khác không bị ảnh hưởng sẽ có màu đen.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT-scan): tương tự như chụp X-quang nhưng với nhiều chi tiết và độ chính xác hơn.
• Siêu âm ngực: có thể sử dụng đầu dò để phát hiện tràn dịch màng phổi.
• Nội soi phế quản: một ống dài, mỏng có gắn camera và đèn ở một đầu sẽ được đưa vào và nhẹ nhàng dẫn xuống cổ họng và vào phổi của bạn, để kiểm tra tràn dịch màng phổi.
• Nội soi màng phổi: đưa nội soi qua thành ngực để kiểm tra tràn dịch màng phổi.
• Chọc hút dịch màng phổi: lấy dịch từ tràn dịch màng phổi bằng cách đưa kim vào ngực và hút ra. Kim sẽ được dẫn hướng bằng cách sử dụng đầu dò siêu âm và chất dịch được lấy ra sẽ được gửi đi xét nghiệm sinh thiết.
• Sinh thiết màng phổi: lấy mẫu mô từ màng phổi và gửi đi xét nghiệm sinh thiết.

Các lựa chọn điều trị Tràn Dịch Màng Phổi ở Singapore là gì?

Phương pháp điều trị tràn dịch màng phổi sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Các lựa chọn điều trị bao gồm:

• Pleural drain (ống dẫn lưu màng phổi): được sử dụng cho tràn dịch màng phổi tái phát hoặc mãn tính. Một ống thông dài hạn được đưa vào khoang màng phổi và có thể dẫn lưu dịch thừa ra ngoài.
• Pleurodesis (phẫu thuật cố định màng phổi): một thủ thuật dán phổi vào thành ngực, giúp loại bỏ khoảng trống giữa hai cơ quan này và giảm hoặc loại bỏ hoàn toàn khả năng tràn dịch màng phổi trong tương lai.
• Chest tube (ống ngực): còn được gọi là thắt ngực bằng ống, là thủ thuật đưa ống ngực vào khoang màng phổi trong vài ngày.
• Thoracocentesis (chọc hút dịch màng phổi): dẫn lưu dịch thừa.
• Pleural decortication (phẫu thuật cắt bỏ màng phổi): loại bỏ các phần bị viêm hoặc bệnh lý của màng phổi.

Các câu hỏi thường gặp

Các nguồn tham khảo

1. Aaron Saguil, K. W. (2014). Diagnostic approach to pleural effusion. American Family Physician, 99-104.
2. Stéphane Beaudoin, A. V. (2018). Evaluation of the patient with pleural effusion. Canadian Medical Association Journal, 291-295.
3. Berthold Jany, T. W. (2019). Pleural Effusion in Adults—Etiology, Diagnosis, and Treatment. Deutzsches Artzteblatt International, 377-386.
4. Eman Shebl, M. P. (2022). Parapneumonic Pleural Effusions And Empyema Thoracis. Florida: StatPearls.
5. Light, R. W. (2001). Pleural effusion due to pulmonary emboli. Current Opinion in Pulmonary Medicine, 198-201.
6. Hildreth, C. J. (2009). Pleural Effusion. JAMA.