Khó Thở (Dyspnoea) là gì?
Khó thở là tình trạng mà chúng ta có thể dễ dàng nhận biết: rất phổ biến và thường gặp phải khi tập thể dục gắng sức. Nhưng nếu tình trạng khó thở xảy ra bất chợt khi chúng ta đang nghỉ ngơi thì vấn đề có thể đáng sợ và đáng lo ngại.
Khó thở, còn được gọi là hụt hơi (dyspnonea) thường được mô tả như cảm giác thiếu không khí, khó hô hấp hoặc thậm chí là ngạt thở1. Tình trạng này có thể đem lại cảm giác tức ngực và đau ngực khi thở. Mặc dù chứng khó thở khi tập thể dục gắng sức hoặc khi đang ở độ cao cực kỳ cao so với mặt đất là bình thường ở những người khỏe mạnh, tình trạng khó thở hoặc cảm thấy hụt hơi bất ngờ hoặc đột ngột khi bạn đang nghỉ ngơi hoặc không làm gì gắng sức, thường là dấu hiệu cho thấy một chứng bệnh cần được chăm sóc y tế.
Khó thở có thể được chia thành 2 nhóm, đó là:
- Khó thở ngắn hạn (cấp tính) hoặc đột ngột
- Khó thở dài hạn (mãn tính) hoặc kéo dài
Các nguyên nhân phổ biến gây khó thở ở Singapore là gì?
Các nguyên nhân gây khó thở ngắn hạn bao gồm1,2:
- Hen suyễn: một tình trạng hô hấp ảnh hưởng đến đường hô hấp dưới3.
- Lo lắng: thường gây ra thở quá mức hoặc thở nhanh4.
- Nhồi máu cơ tim: tắc nghẽn lưu lượng máu đến tim có thể gây khó thở5.
- Thuyên tắc phổi: cục máu đông trong phổi6.
- Nhiễm trùng: viêm phế quản, COVID-19 hoặc viêm phổi là các bệnh nhiễm trùng phổi có thể gây ra sản xuất chất nhầy quá mức, có thể chặn hoặc thu hẹp đường thở, dẫn đến khó thở7.
- Sốc phản vệ: phản ứng dị ứng nghiêm trọng khiến đường thở của bạn sưng lên khiến bạn khó thở8.
- Tràn khí màng phổi: phổi bị xẹp sẽ gây khó thở9.
- Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD): khi các triệu chứng của COPD trở nên tồi tệ hơn, khó thở có thể xảy ra10.
Khó thở cấp tính hoặc ngắn hạn thường biến mất sau khoảng một tuần, khó thở mãn tính kéo dài và có thể kéo dài hơn một tháng.
Các nguyên nhân gây khó thở dài hạn bao gồm:
- Bệnh phổi kẽ (ILD): sẹo phổi11.
- Tràn dịch màng phổi: dịch tích tụ xung quanh phổi12.
- Rối loạn chức năng tim: bệnh tim hoặc trục trặc13,14.
- Thiếu máu: thiếu tế bào hồng cầu khiến cơ thể không được cung cấp đủ oxy14.
- Suy kiệt: những thay đổi trong cơ thể xảy ra do không hoạt động14.
- Lao: nhiễm trùng do vi khuẩn đe dọa tính mạng có thể gây khó thở kéo dài15.
Các triệu chứng của Khó Thở là gì?
Đúng như tên gọi của nó, khó thở là cảm giác hụt hơi hoặc thở hơi ngắn. Đó là cảm giác không thể lấy đủ không khí dù bạn có thở mạnh hay nhiều đến đâu.
Một số người thấy khó thở sau khi hoạt động gắng sức là điều bình thường, tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy khó thở đột ngột hoặc khi đang thực hiện các hoạt động mà bình thường không khiến bạn mệt mỏi, thì đó có thể là biểu hiện của điều gì đó nghiêm trọng.
Chứng Khó Thở có gây đau đớn không?
Ở một số người, chứng khó thở có thể đi kèm với tức ngực và đau ngực.
Ai có nguy cơ bị chứng Khó Thở ở Singapore?
Ngoài các nguyên nhân gây khó thở ngắn hạn và dài hạn đã đề cập ở trên, có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bị khó thở của bạn, bao gồm:
- Hút thuốc: nếu bạn hút thuốc hoặc có tiền sử hút thuốc, bạn có thể có nguy cơ khó thở cao hơn.
- Thể lực kém: nếu bạn đã không hoạt động thể chất trong một thời gian dài, bạn có thể bị khó thở khi hoạt động thể chất.
- Thừa cân béo phì: béo phì từ lâu đã được biết là có liên quan đến khó thở và các bệnh về đường hô hấp khác.
Chứng Khó Thở được chẩn đoán như thế nào tại Singapore?
Sau khi bạn giải thích về tiền sử bệnh và được khám sức khỏe, bạn có thể được yêu cầu thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán sau:
- Đo oxy xung: cảm biến ngón tay kiểm tra lượng oxy có trong máu của bạn.
- X-quang ngực hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT-scan): để kiểm tra nguyên nhân gây khó thở của bạn.
- Xét nghiệm máu: để kiểm tra nhiễm trùng hoặc thiếu máu.
- Xét nghiệm chức năng phổi: chẳng hạn như đo hô hấp kế hoặc đo lưu lượng đỉnh để kiểm tra chức năng phổi của bạn tốt như thế nào.
Các lựa chọn điều trị khó thở ở Singapore là gì?
Phương pháp điều trị khó thở có thể không giống nhau vì nó phải nhắm vào nguyên nhân chính gây khó thở. Tuy nhiên, một cách chung để ngăn ngừa hoặc giảm khó thở là cai thuốc lá hoặc ở trong môi trường không khói thuốc. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây khó thở mà các lựa chọn điều trị sau đây sẽ có sẵn:
- Thuốc giãn phế quản
- Steroid
- Thuốc giảm đau
- Phẫu thuật
Các bài tập thư giãn và hít thở cũng có thể được sử dụng để giảm bớt các triệu chứng khó thở.
Các câu hỏi thường gặp
Làm thế nào để biết được chứng khó thở của tôi liệu có nghiêm trọng hay không?
Tất cả các trường hợp khó thở đột ngột và bất ngờ đều phải được coi là nghiêm trọng, đặc biệt nếu nó kèm theo tình trạng đầu ngón tay hoặc môi xanh tím, đau ngực, buồn nôn, đầu óc mờ mịt, v.v.
Tôi nên làm gì nếu cảm thấy khó thở?
Nếu chứng khó thở của bạn biến mất sau một lúc, hãy theo dõi nó và ghi chú lại khi nó xảy ra hoặc điều gì khiến cho nó trở nên tồi tệ hơn, hãy đặt lịch hẹn với bác sĩ chuyên khoa hô hấp để kiểm tra xem mọi thứ có ổn không. Nếu chứng khó thở của bạn kèm theo các triệu chứng khác như đau ngực và các triệu chứng nghiêm trọng khác (như đã nêu ở trên), hãy đến A&E (Khoa Cấp Cứu).
Các nguồn tham khảo
- Mayo Clinic Staff. (2020, June 13). Shortness of Breath. Retrieved from Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/symptoms/shortness-of-breath/basics/definition/sym-20050890
- Cleveland Clinic Professional. (2019, December 20). Shortness of Breath (Dyspnea). Retrieved from Mayo Clinic: https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/16942-shortness-of-breath-dyspnea
- Giorgio Scano, L. S. (2006). Dyspnea and asthma. Current Opinion in Pulmonary Medicine, 18-22.
- Giorgio Scano, F. G. (2013). Dyspnea and emotional states in health and disease. Respiratory Medicine, 649-655.
- Joseph P Ornato, M. M. (2014). Warning signs of a heart attack. Circulation.
- Øyvind Jervan1, J. G. (2021). Pulmonary and cardiac variables associated with persistent dyspnea after pulmonary embolism. Thrombosis Research, 90-99.
- Robinson, P. (2021). Long COVID and breathlessness: an overview. British Journal of Community Nursing, 438-443.
- Brown, S. G. (2004). Clinical features and severity grading of anaphylaxis. The Journal of Allergy and Clinical Immunology, 371-376.
- Hiroyuki Yamamoto, K. S. (2021). Electrocardiographic manifestations in a large right-sided pneumothorax. BMC Pulmonary Medicine.
- Denis E O'Donnell, K. M. (2020). Dyspnea in COPD: New Mechanistic Insights and Management Implications. Advances in Therapy, 41-60.
- Leona Dowman, C. J. (2021). Pulmonary rehabilitation for interstitial lung disease. Cochrane Database Systematic Reviews.
- Rajesh Thomas, M. A. (2016). Protocol of the PLeural Effusion And Symptom Evaluation (PLEASE) study on the pathophysiology of breathlessness in patients with symptomatic pleural effusions . BMJ Open.
- Gerard A Silvestri, D. A. (1993). Evaluation of dyspnea in the elderly patient. Clinics in Chest Medicine, 393-404.
- Mahler, D. A. (2017). Evaluation of dyspnea in the elderly. Clinics in Geriatric Medicine, 503-521.
- Laneke Luies, I. d. (2020). The Echo of Pulmonary Tuberculosis: Mechanisms of Clinical Symptoms and Other Disease-Induced Systemic Complications. Clinical Microbiology Reviews.